Transfer Fiyatlandırması Nedir? Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Nasıl Yapılır?

0
146
Transfer Fiyatlandırması Nedir? Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Nasıl Yapılır?

Kurumlar vergisi beyan dönemi olan Nisan ayı içinde kurumlarla ilgili daha fazla yazı yazacağımızı önceki yazılarımızda belirtmiştik. Verdiğimiz söz üzerine bugün kurumlar vergisiyle alakalı çok önemli bir konu olan transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı hakkında yazıyı kaleme almak istedik. Sözü daha fazla uzatmadan Maliye Rehberi yazılarımıza Transfer Fiyatlandırması Nedir? Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Nasıl Yapılır? başlıklı yazımıza başlayalım.

Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 13. Maddesinde mevzuattaki yerini almıştır. Biz bugün mevzuata bağlı kalarak farklı bilgilerle transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımını tanımlayacağız. Bunun için öncelikle transfer fiyatlandırması nedir? ile başlayalım. Ardından örtülü kazanca değineceğiz.

Transfer Fiyatlandırması Nedir?

Transfer fiyatlandırması, ilişkili kişiler arasında yapılan mal veya hizmet alım ya da satımında uygulanan fiyat veya bedeli ifade eder. Transfer fiyatlandırmasını tanımladıktan sonra şimdi ise transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımını tanımlayalım.

Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Nedir?

Transfer fiyatlandırmasının ilişkili kişiler arasında yapılan mal veya hizmet alım ya da satımında uygulanan fiyat veya bedeli ifade ettiğini belirtmiştik. Bu bağlamda transfer fiyatlandırması ilişkili kişiler arasındaki mal ve hizmet alım satımlarının, iktisadi ve ticari koşullar dikkate alınarak nasıl belirlenmesi gerektiği yönünde temel prensipleri ortaya koyan bir kavramdır. Örtülü kazanç dağıtımı ise kurum kazancının vergilendirilmeden kurum dışına aktarılmasını ifade etmektedir. Dolayısıyla, transfer fiyatlandırması ve örtülü kazanç dağıtımı kavramları bir arada değerlendirildiğinde, “transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı”, ilişkili kişilerin aralarında yaptıkları mal veya hizmet alım ya da satım işlemlerindeki fiyat veya bedeli, emsallerinden farklı tespit etmek suretiyle vergi matrahını aşındırmaları ve kurum kazancının vergilendirilmeden ilişkili kişilere aktarılması sonucunu doğurmaktadır.

Bu tanıma göre transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı vergi matrahını aşındırmaktadır. Dolayısıyla kurum kazancının vergilendirilmemesi yönüyle ortaya bir vergi kaybı çıkarmaktadır.

Peki tanımda geçen ilişkili kişiler kimdir? Biz kimlere satış yaparken bu konuya dikkat etmemiz gerekir? Şimdi ilişkili kişiler kimmiş bir bakalım.

İlişkili Kişiler Kimdir?

Kurumların kendi ortakları, kurumların veya ortaklarının ilgili bulunduğu gerçek kişi veya kurum ile idaresi, denetimi veya sermayesi bakımından doğrudan veya dolaylı olarak bağlı bulunduğu ya da nüfuzu altında bulundurduğu gerçek kişi veya kurumları ifade eder. Ortakların eşleri, ortakların veya eşlerinin üstsoy ve altsoyu ile üçüncü derece dahil yansoy hısımları ve kayın hısımları da ilişkili kişi sayılır.

Kazancın elde edildiği ülke vergi sisteminin, Türk vergi sisteminin yarattığı vergilendirme kapasitesi ile aynı düzeyde bir vergilendirme imkânı sağlayıp sağlamadığı ve bilgi değişimi hususunun göz önünde bulundurulması suretiyle Cumhurbaşkanınca ilan edilen ülkelerde veya bölgelerde bulunan kişilerle yapılmış tüm işlemler, ilişkili kişilerle yapılmış sayılır. İlişkinin doğrudan veya dolaylı olarak ortaklık kanalıyla oluştuğu durumların örtülü kazanç dağıtımı kapsamında sayılması için en az %10 oranında ortaklık, oy veya kâr payı hakkının olması şartı aranır. Ortaklık ilişkisi olmadan doğrudan veya dolaylı olarak en az %10 oranında oy veya kâr payı hakkının olduğu durumlarda da taraflar ilişkili kişi sayılır. İlişkili kişiler açısından bu oranlar topluca dikkate alınır.

İlişkili kişileri bu şekilde tanımladıktan sonra ilişkili kişilerle yapılan alım-satımlarda baz alınacak fiyatın belirlenmesinde geçerli olan emsallere uygunluk ilkesinin tanımıyla yazımızı sonlandıralım. Zira yapılan alım-satımlarda farklı fiyatlar kullanılırsa bu alım-satım transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı sayılabilir.

Emsallere Uygunluk İlkesi Nedir?

Emsallere Uygunluk ilkesi, ilişkili kişilerle yapılan mal veya hizmet alım ya da satımında uygulanan fiyat veya bedelin aralarında böyle bir ilişkinin bulunmaması durumunda oluşacak fiyat veya bedele uygun olmasını ifade etmektedir.

Emsallere uygun fiyat veya bedel, aralarında ilişkili kişi tanımına uygun herhangi bir ilişki olmayan kişilerin tamamen işlemin gerçekleştiği andaki koşullar altında oluşturduğu piyasa ya da pazar fiyatı olarak da adlandırılan tutardır. Bu fiyat veya bedel, işlem anında hiçbir etki olmaksızın objektif olarak belirlenen en uygun tutar olup, ilişkili kişilerle yapılan işlemlerde uygulanan fiyat veya bedelin bu tutar olması gerekmektedir.

Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 13. Maddesinde emsallere uygunluk ilkesine istinaden fiyatı belirlerken uygulayacağı yöntemleri tek tek sıralamıştır. Kanunumuza göre yöntemler şu şekildedir:

  • Karşılaştırılabilir fiyat yöntemi,
  • Maliyet artı yöntemi,
  • Yeniden satış fiyatı yöntemi,
  • İşlemsel kâr yöntemleri,

Emsallere uygun fiyata yukarıdaki yöntemlerden herhangi birisi ile ulaşma olanağı bazen olmayabilir. Bu durumda mükellef, işlemin niteliğine uygun olarak kendi belirleyeceği bir yöntemi de kullanabilir.

Bu yöntemler hakkında ayrıntılı bilgiye ulaşmak için KVK 13. Maddesine bakabilirsiniz.

Bu bilgiyi de paylaştıktan sonra yazımızı burada sonlandırıyoruz. Bizler Pratik Vergi Ailesi olarak siz değerli vatandaşlarımızı her konuda bilgilendirmeye, sizleri mevzuatın bilinmeyen konularında yalnız bırakmamaya devam edeceğiz. Sizler de bu yazımızla veya diğer konularla ilgili görüş, öneri ve sorularınızı bize iletebilirsiniz. Ayrıca vergi konularında bilgi sahibi olmak için bizleri sosyal medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here