Konsorsiyumlarda Tevkifat Nasıl Yapılır?

0
168
Konsorsiyumlarda Tevkifat Nasıl Yapılır?

Konsorsiyum nedir? Konsorsiyumlarda tevkifat nasıl yapılır? Bu ve benzeri soruların cevaplarını yazımızda detaylıca bulabileceksiniz.

Son dönemlerde ülkemizde birbiri ardına yükselen büyük projeler yüksek yapım maliyetleriyle dikkat çekmektedir. Bu yapıların yüksek maliyeti karşısında ciddi bir finansman sorunu oluşmaktadır. Hatırlanacağı üzere geçtiğimiz dönemde 3. Havalimanı inşaatı için 6 banka tarafından İGA (Cengiz-MAPA-Limak-Kolin-Kalyon) Ortak Girişim Grubu konsorsiyumuna kredi verilmişti. Konu ile ilgili basın bülteninde, ilk aşamada 6 milyar euroluk yatırımın hedeflendiği havalimanında yatırımların 4.5 milyar euroluk kısmının krediyle, yatırım tutarının yüzde 25’inin öz kaynaklardan karşılanacağı belirtilmişti.

Bu gibi nedenlerden dolayı maliyeti karşılamak ve adeta güç birliği yapmak için için şirketler bir araya gelerek bir ortaklık oluştururlar. Bu ortaklıklar karşımıza bazen konsorsiyum bazen de iş ortaklığı olarak karşımıza çıkar.

“Konsorsiyumlarda Tevkifat nasıl yapılır?”  başlıklı yazımıza geçmeden önce konunun daha iyi anlaşılması açısından konsorsiyum nedir? İş ortaklığı nedir? İş ortaklığı ve konsorsiyum arasındaki farklar nelerdir? İş ortaklığının ve  karşısındaki durumu? Sorularını cevaplayarak ve son olarak da tevkifatı tanımlayarak yazımıza başlayalım.

Konsorsiyum nedir?

Konsorsiyum, tek bir firmanın üstesinden gelemeyeceği bir iş için, birkaç firmanın bir araya gelerek imkanlarını birleştirmeleri sonucunda söz konusu işin gerektirdiği kapasiteye ulaşılabilmesi için yapılan oluşumdur.

31′ No lu Kurumlar Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde konsorsiyum şu şekilde tanımlanmıştır:  “…her ortağın işin belli bir bölümünün yapımı taahhüt ettiği konsorsiyumlar, iş ortaklığı tanımı dışında kalmaktadır. Bu tür ortaklıklarda (konsorsiyum) her bir ortağın yapacağı işin taahhüt sözleşmesinde açıkça belirtilmesi zorunludur. Ancak, taahhüt sözleşmesinde belirtilmemekle beraber, ortakların kendi aralarında yapacakları mukavele ile her bir ortağın yükleneceği işin belirlenmesi ve işveren idarece de bu mukavelenin kabulü halinde, iş ortaklığı söz konusu olmayacak, bu tür ortaklık “konsorsiyum” olarak adlandırılacaktır.”  ifadeleri bulunmaktadır.

İş ortaklıkları nedir?

İş ortaklıkları konsorsiyuma benzemekle birlikte içinde birkaç nüans barındırmaktadır. Şimdi iş ortaklıkları nedir diyerek konsorsiyumda tevkifat nasıl yapılır? başlıklı yazımıza devam edelim. İş ortaklıkları Kurumlar Vergisi Kanununun 2. Maddesi 7. Fıkrasında şu şekilde tanımlanmıştır: “….Yukarıdaki fıkralarda yazılı kurumların (kanunda yazılı sermaye şirketleri, kooperatif, iktisadi kamu kuruluşları vs.) kendi aralarında veya şahıs ortaklıkları ya da gerçek kişilerle, belli bir işin birlikte yapılmasını ortaklaşa yüklenmek ve kazancını paylaşmak amacıyla kurdukları ortaklıklardan bu şekilde mükellefiyet tesis edilmesini talep edenler iş ortaklıklarıdır. Bunların tüzel kişiliklerinin olmaması mükellefiyetlerini etkilemez.” denilerek iş ortaklığının tanımı yapılmıştır.

İş ortaklıkları ve konsorsiyumlar nasıl vergilendirilir?

İş ortaklıklarının Kurumlar Vergisi Kanununda tanımı yapılmıştır. İş ortaklıkları, ayrı bir kurum olarak değerlendirilir ve kurumlar vergisi mükellefi olarak sayılırlar. Bu nedenle iş ortaklıklarının faaliyetinden doğan kazanç, kurumlar vergisine tabidir.

Konsorsiyumlar ise Kurumlar Vergisi Kanunun 2. Maddesinde mükellef olarak tanımlanmamıştır. Bu nedenle konsorsiyum ortaklarının, vergilendirilmesinde her ortak kendi elde ettiği kazançtan dolayı kurumlar vergisi mükellefi olacaktır. Bunun yanında, konsorsiyumu oluşturan grubun içerisinde kanuni ve iş merkezi yurt dışında bulunan yabancı bir kurumun bulunması hâlinde, bu kurum dar mükellefiyet esasında kurumlar vergisine tâbi tutulacaktır.

Dar mükellefiyete tâbi kurumların Gelir Vergisi Kanununda belirtilen esaslara göre birden fazla takvim yılına yaygın inşaat ve onarım işleri ile uğraşan kurumlara bu işleri ile ilgili olarak yapılan hakediş ödemeleri kazanç ve iratları üzerinden, bu kazanç ve iratları avanslar da dahil olmak üzere nakden veya hesaben ödeyen veya tahakkuk ettirenler tarafından % 15 oranında kurumlar vergisi kesintisi yapılır.

Kurumlar vergisinde tevkifat nasıl yapılır?

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun “Vergi Kesintisi” başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, Gelir Vergisi Kanununda belirtilen esaslara göre birden fazla takvim yılına yaygın inşaat ve onarım işleri ile uğraşan kurumlara bu işleri ile ilgili olarak yapılan hakediş ödemeleri üzerinden sorumlularca vergi tevkifatı yapılacağı hüküm altına alınmış olup bu oran 2009/14594 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile %3 olarak tespit edilmiştir.

İnşaat taahhüt işlerinde işin yıllara sari olup olmayacağı, işe başlama ve işin bitirilmesinin farklı takvim yıllarında vuku bulup bulmadığının tespiti ile mümkün olabilmektedir. İşin bitim tarihi olarak ise geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabul tutanağının idarece onaylandığı tarihin, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığı veya fiilen bırakıldığı tarihin esas alınması gerekmektedir.

Buna göre, mezkur yıllara sari iş nedeniyle şirketinize yapılacak hakediş ödemeleri üzerinden Kurumlar Vergisi Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca %3 oranında kurumlar vergisi kesintisi yapılması gerekmektedir.

Konsorsiyumlarda tevkifat nasıl yapılır?

Birden fazla takvim yılına yaygın inşaat ve onarım işleri ile uğraşan kurumlara bu işleri ile ilgili olarak  yapılan hakediş ödemelerinden %3 oranında tevkifat yapıldığından yukarıda bahsettik. Bu defa konsorsiyumlarda tevkifatı detaylandırarak Konsorsiyumlarda tevkifat nasıl yapılır? başlıklı yazımıza devam edelim.

Konsorsiyum olarak hareket eden firmalarca yapımı taahhüt edilen yıllara sari inşaat ve onarım işlerinde  (makine, teçhizat ve taşıt temini dahil);

  • Firmalar arasındaki konsorsiyum  anlaşmasında, “”konsorsiyum”” tanımı için gerekli olan şartların yer almış  olması,
  • İdare ile konsorsiyum arasında yapılan sözleşmede işin tamamının alt aşamada kısımlara ayrılabilmesi ve her bir kısım için ödenecek bedelin belirlenmesi,
  • Yurt dışından makine, teçhizat ve taşıt teminini içeren sözleşmelerde, temin işinin doğrudan yurt dışındaki ana merkez tarafından ve Türkiye’deki işyerinin hiçbir katkısı olmaksızın gerçekleştirilmiş olması, halinde ihale edilen iş için yapılan ödemeler,  vergi kesintisi açısından konsorsiyum üyesi firmaların taahhüt ettikleri işle sınırlı olmak üzere ayrı ayrı değerlendirilecektir.

Bu şekilde ihalesi yapılan inşaat işlerinde, taahhüt edilen iş, bütünü itibarıyla alt aşamalara ayrılacak ve birden fazla takvim yılına yaygın inşaat ve onarım işlerine ilişkin kısmı için vergi kesintisi yapılacaktır.

Kurumlar vergisi beyan dönemi olan nisan ayı içerisinde kurumlar vergisine dair yazılarımızı “Konsorsiyumlarda Tevkifat nasıl yapılır” başlıklı yazımızla başlatmış bulunuyoruz. Bu ay içerisinde kurumlar vergisi hakkında bilgi paylaşmaya ve sorunlara pratik çözümlere sunmaya devam edeceğiz. Bu ve birçok vergi konularında bilgi sahibi olmak için bizleri Twitter, Facebook ve Linkedin hesaplarımızdan takip edebilirsiniz. Sitemize yazılarınızla destek vermek isterseniz bizlerle iletişime geçebilirsiniz.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here