Kira Ödemeleri Bankadan Yatırılmazsa Ne Olur?

0
274
Kira Ödemeleri Bankadan Yatırılmazsa Ne Olur?

Bildiğimiz gibi mart ayı birçok gelir kaleminin beyanname verme ayıdır. Bu kalemlerden biri olan gayrimenkul sermaye iradı yani kira geliri elde edenlerin de beyanname verme ayı Mart ayıdır. Pratik Vergi olarak vatandaşlarımıza “vergi konularında yol gösterme” misyonumuz gereği kira gelir beyannamesinin nasıl verileceğini sade, basit, yalın halde anlatmıştık. İlgili yazımıza buradan ulaşabilirsiniz. Peki kira ödemeleri bankadan yatırılmazsa ne olur? Cezası var mıdır? Her kira bankadan mı yatırılmalıdır? Kiraları bankadan ödememenin cezası 2019 yılı için ne kadar olarak belirlendi?

Sitemizde kira geliri elde edenlerin neler yapması gerektiğine dair birçok bilgi bulunmaktadır. Ancak bizler bu defa yazımızda kiranın nasıl alınması gerektiği sorusunu işleyeceğiz. Bu doğrultuda kiraların ne kadara kadar nerelerden alınabileceği, belirlenen usullerde alınmazsa kesilecek cezaların ne olduğunu ve günlük kiralanan evlerde kiranın nasıl ödenebileceğini işledik. O halde sözü fazla uzatmadan  kira ödemeleri bankadan yatırılmazsa ne olur? diyerek yazımıza başlayalım.

Kira Gelirlerinin Vergi Kanunlarımızdaki Yeri

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70. maddesinin birinci fıkrasında gayrimenkul sermaye iradı tanımlanmıştır. Öyleyse Gayrimenkul Sermaye iradı nedir sorusu ile devam edelim. 70. maddede bentler halinde sayılan mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyetleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratların gayrimenkul sermaye iradı olduğu belirtilmiştir. 74. maddesinde ise safi iradın bulunması için, 21. maddeye göre istisna edilen gayri safi hasılata isabet edenler hariç olmak üzere gayri safi hasılattan bentler halinde sayılan giderlerin indirilebileceği belirtilmiştir. Aynı maddenin (10) numaralı bendinde de, sahibi bulundukları konutları kiraya verenlerin kira ile oturdukları konutun kira bedelini (kira indirimi gayri safi hasılattan bu maddenin (1) ila (9) ve (11) numaralı bentlerinden yazılı giderler düşüldükten sonra, kalan miktar üzerinden yapılır; kiranın indirilemeyen kısmı 88. maddenin üçüncü fıkrasının uygulanmasında gider fazlalığı sayılmaz) gayri safi hasılattan indirebilecekleri hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun 21. maddesinde ise, binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hasılatın (2018 yılı için uygulanacak tutar) 4400.-TL’sinin gelir vergisinden müstesna olduğu belirtilmiştir. Peki kimler bu istisnadan faydalanamaz? Söz konusu 21. maddede istisna haddi üzerinde hasılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde istisnadan faydalanamıyacağı belirtilmiştir. Yine ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile gelirleri bunlar tarafından bildirilecek olanların söz konusu istisnadan faydalanamayacakları hükmüne yer verilmiştir.

Kiralar Ödemeleri Nasıl Yapılmalıdır?

29.07.2008 tarih ve 26951 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 268 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile kiraların ödeme yerleri kesinliğe kavuşturulmuştur. Peki kiralar nereden ödenmelidir? 01.11.2008 tarihinden itibaren iş yeri ve konut kiralama işlemlerine ilişkin yapılacak tahsilât ve ödemelerin banka, benzeri finans kurumları veya posta idarelerince (PTT) düzenlenen belgelerle tevsik edilmesi zorunluluğu getirmiştir. Tevsik edilmelidir yani belgeye bağlanmadır. Belge bu bağlamda ispat edici unsurdur.

Konutlarda Kiraların Bankaya Yatırılma Limiti 2019

Konutlarda her bir konut için aylık 500 TL ödemelerinin 01.11.2008 tarihinden itibaren banka veya PTT aracılığıyla yapılmalıdır.

İş Yeri Kiralarının Bankaya Yatırılma Limiti 2019

Konutlarda her bir konut için aylık 500 TL olduğunu belirttik. Peki, iş yerlerinde durum nasıldır? Kaç TL ve üzeri kira bankalardan yatırılmalıdır?

iş yerlerinde durum konutlardan farklıdır. Şöyle ki iş yerlerinde aylık kira bedelleri tutarına bakılmaksızın iş yerini kiraya verenler ile kiracıların kiraya ilişkin tahsilat ve ödemelerinin 01.11.2008 tarihinden itibaren banka veya Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü (PTT) üzerinden yapılmalıdır.

Ödemeler gerek konut kiraları için olsun gerekse iş yeri kiraları için olsun aracı kurumlar tarafından düzenlenen belgelerle tevsik edilmesi zorunludur.

Günlük, Haftalık veya Kısa Süreli Konut Kiralamalarında Durum Nasıldır?

09/06/2017 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan 298 Seri No’lu tebliğde 29/7/2008 tarihli ve 26951 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 268)’nin “1. Tevsik Zorunluluğunun Kapsamı” başlıklı bölümünde yer alan “Konutlarda, her bir konut için aylık 500 YTL ve üzerinde kira geliri elde edenlerin,” ibaresi “Konutlarda, her bir konut için aylık 500 TL ve üzerinde, haftalık, günlük veya benzeri şekilde kısa süreli konut kiralamalarında ise tutara bakılmaksızın kira geliri elde edenlerin,” şeklinde değiştirileceği hükme bağlanmıştı. Buna göre 01/07/2017 tarihinden itibaren günlük, haftalık ya da kısa süreli konut kiralamalarında kira bedelinin tutara bakılmaksızın banka ya da PTT üzerinden yatırılması gerekmektedir.

Hangi Kira Ödemelerinin Bankaya Yatırılması Zorunlu Değildir?

Her bir konut için 500 TL üst sınır olduğunu yukarıda belirtmiştik. Böylece vatandaşlarımız 500 TL ve altı kira ödemelerini banka kullanmadan gerçekleştirebilir. Yine mahkeme ve icra yoluyla yapılan konut ve iş yeri kira gelirine ilişkin tahsilatlar ilgili Tebliğle getirilen zorunluluk kapsamında değildir. Yani bu ödemeler de elden yapılabilecek ödemelerdir. Banka da kullanılabilir. Sadece belirtmek istediğimiz tevsik yani belgelendirme zorunluluğu bulunmamaktadır

İnternetten Kira Ödemesi Yapılabilir mi?

Kira ödemelerinin banka üzerinden yapılmasının ana sebebi tevsik yani belgelendirme zorunluluğuydu. İnternet bankacılığı ya da mobil bankacılık üzerinden yapılan ödeme ve tahsilatlar da pek tabii tevsik edilebilir. Bu sebeple ödemeler internet bankacılığı ya da mobil bankacılık aracılığıyla da yatırılabilir.

Hisseli veya Ortak Gayrimenkullerde Kira Nereye Yatırılır?

Hisseli ve ortak gayrimenkullerde de durum konut ve iş yeri için farklılık arz etmektedir. Şöyle ki; Ortaklık halinde sahip olunan konutlarda, bir hissedara düşen miktar değil konutun bedeline bakılır. Hissedar başına düşen bedel 500 TL’nin altında kalsa bile, kiraya verilen konutun kira bedeli 500 TL ve üzerinde ise tevsik zorunludur. İş yerlerinde miktarına bakılmaksızın kira bedeli banka ya da PTT aracılığıyla mümkünse hissedarların ortak hesabına yatırılmalıdır. Bu durumun mümkün olmaması halinde hissedarlardan birinin hesabına yatırılması gerekmektedir. Banka dekontunun açıklama bölümüne diğer hissedarların adlarının yazılması yeterli olacaktır.

Bu hüküm ve açıklamalara göre, hissedarların elde etmiş olduğu toplam hasılatın hissedarlara hisseleri oranında paylaştırılması ve binaların mesken olarak kiraya verilmesinden elde edilen hasılata uygulanan istisna tutarının hissedarların hisselerine isabet eden hasılat için ayrı ayrı yani her bir hissedar için uygulanması gerekmektedir. Ayrıca her bir hissedara isabet eden hasılatın, elde edildiği yıla ilişkin istisna haddini aşması halinde beyan edilmesi gerekmekte olup, ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanların istisnadan faydalanamayacakları tabiidir.

Diğer taraftan, gerçek gider yönteminin tercih edilmesi durumunda istisnaya isabet eden kısım hariç, elde edilen kira gelirinden, kirayla oturulan konuta ait kira bedelinin, anılan Kanunun 74. maddesinde sayılan giderlerden konut için yapılan diğer giderler düşüldükten sonra, kalan bir tutar bulunması halinde bu tutar üzerinden indirim konusu yapılması mümkün bulunmaktadır.

Kira Ödemelerinin Bankaya Yapılmamasının Cezası Ne Kadar?

VUK’ un mükerrer 355. maddesinde yer alan hüküm uyarınca, mükerrer 257. maddeyle getirilen zorunluluklara uymayanlara özel usulsüzlük cezası kesilmesi gerekmektedir.

Amil madde hükmüne göre kira ödemelerinin tebliğde belirtildiği gibi banka ve PTT üzerinden yapılarak tevsik edilmesi gerekmektedir. Bu zorunluluklara uymayanlara kesilecek özel usulsüzlük cezaları şu şekildedir:

  • Birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı hakkında 2018 için 1.600 TL, 2019 için 1.900 TL’den.
  • İkinci sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ile kazancı basit usulde  tespit edilenler hakkında 2018 için 800 TL, 2019 yılında 980 TL’den.
  • Yukarıda yazılı bulunanlar dışında kalanlar hakkında 2018 yılı için 400 TL, 2019 yılı için 490 TL’den, az olmamak üzere her bir işlem için bu işleme konu tutarın %5’idir.

Tahsilat ve ödemelerini banka, benzeri finans kurumları veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik etme zorunluluğuna uymayan mükelleflerden her birine, her bir işlem için bu maddeye göre uygulanan cezalardan az olmamak üzere işleme konu tutarın % 5’i nispetinde özel usulsüzlük cezası kesilir. Bu şekilde ceza kesilen mükellefler hakkında ayrıca yukarıda yazılı cezalar kesilmez.  (Ek cümle : 23/7/2010 – 6009/12 md.) Ancak, bu fıkra uyarınca bir takvim yılı içinde kesilecek özel usulsüzlük cezasının toplamı 770.000 TL (490 Sıra No.lu V.U.K Genel Tebliği ile 1.1.2018’den itibaren 1.200.000 TL) ‘yi geçemez.

Yukarıdaki düzenlemeye göre, bankadan (internet bankacılığı, mobil bankacılık) ve PTT üzerinden yapılmayan kira ödeme ve tahsilatlarında ceza, tevsiki gereken tutarın %5’dir. Ancak bu tutar yukarıda mükellef grupları itibariyle belirtilen ceza tutarlarından daha az olamayacaktır.

Eşle Birlikte Oturulan Konut İçin Ödenen Kira Bedelinde İndirim

Kira ödemeleri bankadan yatırılmazsa ne olur? başlıklı yazımızın son konusu olarak eşlerin birlikte oturma halini inceleyelim. İstisnai olarak karşımıza çıkan bu soruyla yazımız bitirelim.

Eşle birlikte oturulan konut için ödenen kira bedelinin, eşlerden birinin konut kira geliri dolayısıyla vereceği beyannamede indirim konusu yapılabileceği tabiidir. Zira evlilik müşterek bir gider olarak kabul edilir. Ancak, ikamet ettiğiniz konut için ödediğiniz kira tutarının indirilemeyen kısımlarının, Gelir Vergisi Kanununun 88. maddenin üçüncü fıkrasının uygulanmasında gider fazlalığı sayılarak zarar beyan edilemez. Pek tabii sonraki yıllarda indirim konusu yapılamaz.

Bu bilgileri de paylaştıktan sonra kira ödemeleri bankadan yatırılmazsa ne olur? başlıklı yazımızı sonlandırabiliriz. Pratik Vergi olarak vergi problemleri karanlığına nacizane ışık tutmaya devam etmekteyiz. Bu yolda şevkimizi arttıran unsur elbette ki siz değerli okurlarımızdır. Sizlerin yorum, öneri ve desteklerine her zaman ihtiyacımız olmaktadır. Bu gibi durumlarda bizimle irtibata geçebileceğinizi hatırlatırız.

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here