Kıdem Tazminatında Vergi İadesi Nasıl Yapılıyor

0
604

Kıdem tazminatı hemen hemen hepimizi ilgilendirdiği için Kıdem tazminatında vergi iadesi nasıl yapılıyor konusunu detaylıca ele almak istedik. Daha önce okuyucularımızın hatırlayacağı üzere İş Tazminatlarından Alınan Vergilerin Reddi ve İadesi Nasıl Olacak? Başlıklı yazımızda bu güzel haberin müjdesini vermiştik.Kıdem Tazminatında Vergi İadesi Nasıl Yapılıyor başlıklı yazımızı okumadan evvel bu yazımızı okumanızı tavsiye ediyoruz. İlgili yazımıza buradan ulaşabilirsiniz. Kıdem tazminatında vergi iadesi nasıl yapılıyor başlıklı yazımızda ise bu konuyu detaylıca incelemeyi düşünüyoruz. Öyleyse kısa tanımlarla başlayalım. Kıdem tazminatında vergi iadesi nasıl yapılıyor için başlıyoruz.

İlgili Kanunlara Bakacak Olursak;

Bilindiği üzere 21/03/2018 tarihli ve 7103 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 25. Maddesinin birinci fıkrasının(7) numaralı bendi değiştirilmiş, 61. maddesinin üçüncü fıkrasına (7) numaralı bent eklenmiştir.

Gelir Vergisi Kanununun 61.maddesinde ücretin tanımı şu şekilde yapılmıştır: İşverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler olduğu, ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (mali sorumluluk tazminatı) , tahsilat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartıyla kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunmasının onun mahiyetini değiştirmeyeceği hükme bağlanmıştır.

Aynı kanununun üçüncü fıkrasının (7) numaralı bendinde, hizmet sözleşmesi sona erdikten sonra, karşılıklı sonlandırma sözleşmesi veya ikale sözleşmesi kapsamında ödenen tazminatlar, iş kaybı tazminatları, iş sonu tazminatları, iş güvencesi tazminatları gibi çeşitli adlar altında yapılan ödemeler ve yardımların bu kanunun uygulamasında ücret sayılacağı hüküm altına alınmıştır.

Bu kanunun 25. maddesinin birinci fıkrasının (7) numaralı bendine (a) alt bendinde 25/08/1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanunu ve 20/04/1967 tarihli ve 854 sayılı Deniz İş Kanununa göre ödenmesi gereken kıdem tazminatlarının tamamı ile 13/06/1952 tarihli ve 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanuna göre ödenen kıdem tazminatlarının hizmet erbabının 24 aylığını aşmayan miktarlarının gelir vergisinden istisna olduğu, (b) alt bendinde ise istisna tutarının tespitinde; hizmet sözleşmesi sona erdikten sonra, karşılıklı sonlandırma sözleşmesi veya ikale sözleşmesi kapsamında ödenen tazminatlar, iş kaybı tazminatları, iş sonu tazminatları, iş güvencesi tazminatları gibi çeşitli adlar altında yapılan ödemeler ve yardımların da dikkate alınacağı belirlenmiş bulunmaktadır.

Aynı kanunun 94.maddesinde tevkifat yapmak zorunda olan mükellefler sayılmış, bu maddenin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde de hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61. maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç) 103 (tarife) ve 104. (verginin hesaplanması) maddelere göre vergi tevkifatı yapılacağı belirtilmiştir.

Diğer taraftan,

1475 sayılı İş Kanunun 14 üncü maddesi, 854 sayılı Deniz İş Kanunun 20. maddesi ve 5953 Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanunun 6. maddesine kıdem tazminatı ödemelerine ilişkin hükümler yer almaktadır.

1475 sayılı İş Kanunun 14. maddesi ile 854 sayılı Deniz İş Kanunu 20. maddesinde, toplu sözleşmelerle ve hizmet akitleriyle belirlen kıdem tazminatlarının yıllık miktarının, Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek devlet memuruna 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Bu teorik açıklamalardan sonra;Kıdem tazminatı ödemeleri ile karşılıklı sonlandırma sözleşmesi veya ikale sözleşmesi kapsamında yapılan tazminat vb. ödemelerde istisna uygulamasını örnekler vererek tüm detaylarıyla anlatalım.

Kıdem Tazminatlarında Vergi İstisna Uygulaması Nasıldır?

Hizmet erbabına, 1475 ve 854 sayılı kanunlar uyarınca, hizmet erbabının çalıştığı süre ve kıdem tazminatına esas ücreti dikkate alınarak hesaplanan ve ödenen kıdem tazminatlarının en yüksek Devlet memuruna ödenen azami emekli ikramiyesini aşmayan kısmı gelir vergisinden istisna edilecektir.

5953 sayılı kanun uyarınca yapılan ve çalışanın son brüt ücreti üzerinden hesaplanan ve ödenen 24 aylık tutarı aşmayan kıdem tazminatları da gelir vergisinden istisna edilecektir.

Bu denli teorik bilgiden sonra bir örnekle devam edelim. 20 yıl süreyle çalıştıktan sonra 02/07/2018 tarihinde işten ayrılan Bay (A)’ya işvereni tarafından 1475 sayılı kanun uyarınca, kıdem tazminatına esas ücreti olan 3000 TL üzerinden 60.000 TL kıdem tazminatı ödenmiştir.

01/07/2018 tarihi itibariyle belirlenen 657 sayılı kanuna tabi en yüksek Devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenecek emekli ikramiyesi tutarı 5.434,42 TL’dir.

Bay (A)’ya yapılan 60.000 TL lik ödemenin gelir vergisinden istisna edilecek tutarı aşağıdaki gibi olacaktır:

Kıdem tazminatı tutarı =60.000 TL

Vergiden istisna edilecek tutar (5.434,42 TL x 20)=108.688,40 TL

Vergiye tabi tutar=0.00 TL

Bay (A)’yapılan 60.000 TL lik kıdem tazminatı, 657 sayılı kanuna tabi en yüksek Devlet memuruna 20 hizmet yılı için ödenecek azami emekli ikramiyesi tutarının (108.688,40TL) altında kaldığından tamamı gelir vergisinden istisna edilecektir.

Karşılıklı sonlandırma sözleşmesi veya ikale sözleşmesi kapsamında yapılan tazminat vb. ödemelerde istisna uygulaması nasıldır?

Hizmet erbabının kıdem tazminatı yapılmayıp; Karşılıklı sonlandırma sözleşmesi veya  ikale sözleşmesi kapsamında ödenen tazminatlar, iş kaybı tazminatları, iş sonu tazminatları, İş güvencesi tazminatları, emekliliğe teşvik tazminatları gibi çeşitli adlar altında yapılan ödemelerin

  • 1475 ve 854 sayılı Kanunlara tabi olarak çalışanlara ödenen tazminat tutarlarının, en yüksek devlet memuruna ödenen azami emekli ikramiyesi tutarını aşmayan kısmı,
  • 5953 sayılı Kanuna tabi olarak çalışanlarda ise çalışanın son brüt ücreti üzerinden hesaplanan 24 aylık tutarını aşmayan kısmı

İstisnaya tabi tutulacak, aşan kısmı ise ücret olarak vergilendirilecektir.

Kıdem Tazminatında Vergi İadesi Nasıl Yapılıyor başlıklı yazımıza bir örnekle devam edelim

30 yıl süreyle çalıştıktan sonra ikale sözleşmesi ile 03/04/2018 tarihinde işten ayrılan Bayan (B)’ye, işvereni tarafından 150.000 TL iş kaybı tazminatı ödenmiş olup ayrıca kıdem tazminatı ödemesi yapılmamıştır.

01/01/2018 tarihi itibariyle belirlenen 657 sayılı kanuna tabi en yüksek Devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenecek azami emekli ikramiyesi tutarı 5.001,75 TL’dir.

Bayan (B)’ye yapılan 150.000 TL’lik ödemenin gelir vergisinden istisna edilecek tutarı aşağıdaki gibi olacaktır.

İş kaybı tazminatı tutar= 150.000,00 TL

Vergiden istisna edilecek tutar ( 5.001,75 x 30 =)=150.052,50 TL

Vergiye tabi tutar= 0.00 TL

Bayan (B)’ye yapılan 150.000 TL’lik iş kaybı tazminatı, 657 sayılı kanuna tabi en yüksek Devlet memuruna 30 hizmet yılı için ödenecek azami emekli ikramiyesi tutarının (150.052,50TL) altında kaldığından tamamı gelir vergisinden istisna edilecektir.

Örneklerle devam edelim. Bir önceki örnekte yer alan Bayan(B)’ye, işvereni tarafından 200.000 TL iş kaybı tazminatı ödenmiş olsaydı istisna tutarının hesabı aşağıdaki gibi olacaktı.

İş kaybı tazminatı tutarı=200.000,00 TL

Vergiden istisna edilecek tutar(5.001,75 x 30=)=150.052,50 TL

Vergiye tabi tutar (200.000 – 150.052,50) =49.947,50 TL

Bayan (B)’ye yapılan 200.000 TL’lik iş kaybı tazminatının, 657 sayılı Kanuna tabi en yüksek devlet memuruna 30 hizmet yılı için ödenecek azami emekli ikramiyesi tutarına (150.052,50 TL) kadarlık kısmı istisna edilecek, aşan tutar (49.947,50 TL) gelir vergisine tabi tutulacaktır.

Kıdem tazminatı ile birlikte karşılıklı sonlandırma sözleşmesi veya ikale sözleşmesi kapsamında yapılan tazminat vb. ödemelerde istisna uygulaması nasıldır?

1475 ve 854 sayılı Kanunlar uyarınca ödenecek kıdem tazminatı ile birlikte ilave bir tazminat ödemesi yapılması halinde; bu ödemeler toplamının en yüksek devlet memuruna ödenen azami emekli ikramiyesi tutarını aşmayan kısmı istisnaya tabi tutulacaktır.

5953 sayılı Kanun uyarınca kıdem tazminatı ödenen hizmet erbabına, bu tazminat dışında, ilave bir tazminat ödemesi yapılması halinde; bu ödemeler toplamının, çalışanın son brüt ücreti üzerinden hesaplanan 24 aylık tutarını aşmayan kısmı istisnaya tabi tutulacaktır.

Söz konusu ödemelerden istisnayı aşan kısımlar ise ücret olarak vergiye tabi tutulacaktır.

Bu konu için bir örnek verecek olursak;

20 yıl süreyle çalıştıktan sonra 06/07/2018 tarihinde işten ayrılan Bay (C)’ye, işvereni tarafından 1475 sayılı İş Kanunu uyarınca, kıdem tazminatına esas ücreti olan 3.000TL üzerinden 60.000 TL kıdem tazminatı ile karşılıklı sonlandırma sözleşmesi (ikale) istinaden 40.000 TL iş güvencesi tazminatı olmak üzere toplam 100.000 TL ödeme yapılmıştır.

01/07/2018 tarihi itibariyle belirlenen 657 sayılı kanuna tabi en yüksek Devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenecek azami emekli ikramiyesi tutarı 5.434,42 TL’dir.

Bay (C)’ye yapılan 100.000TL’lik ödemenin gelir vergisinden istisna edilecek tutarı aşağıdaki gibi olacaktır.

Kıdem tazminatı tutarı=60.000,00 TL

İş güvencesi tazminatı tutarı=40.000,00 TL

Ödenen toplam tazminatı tutarı=100.000,00 TL

Vergiden istisna edilecek tutar (5.434,42 x 20=)=108.688,40 TL

Vergiye tabi tutar=0.00 TL

Bay (C)’ye yapılan 60.000 TL kıdem tazminatı ile 40.000 TL iş güvencesi tazminatı, toplamı olan 100.000 TL, 657 sayılı Kanuna tabi en yüksek devlet memuruna 20 hizmet yılı için ödenecek azami emekli ikramiyesi tutarının (108.688,40) TL altında kaldığından tamamı gelir vergisinden istisna edilecektir.

Elbette bu konuyla alakalı da bir örnek vermemiz gerekecek. Bir önceki örnekte yer alan Bay (C)’ye işvereni tarafından 60.000 TL kıdem tazminatı ile 60.000 TL iş güvencesi tazminatı olmak üzere toplamda 120.000 TL tazminat ödenmiş olsaydı istisna tutarının hesabı aşağıdaki gibi olacaktı.

Kıdem tazminatı tutarı=60.000,00 TL

İş güvencesi tazminat tutarı=60.000,00 TL

Ödenen toplam tazminat tutarı=120.000,00 TL

Vergiden istisna edilecek tutar (5.434,42 X 20=)=108.688,40 TL

Vergiye tabi tutar=11.311,60 TL

Bu durumda, Bay C’ye yapılan 60.000 TL kıdem tazminatı ile 60.000 TL iş güvencesi tazminatı toplamı olan 120.000 TL’nin 657 sayılı Kanuna tabi en yüksek Devlet memuruna 20 hizmet yılı için ödenecek azami emekli ikramiyesi tutarı (108.688,40 TL) kadarlık kısmı istisna edilecek, aşan tutar (11.3111,60 TL) gelir vergisine tabi olacaktır.

Düzeltme ve İade Başvuruları Nasıl Yapılacaktır?

Kıdem Tazminatında Vergi İadesi Nasıl Yapılıyor sorusunun cevabını teorik bilgilerden sonra burada bulabileceksiniz. 7103 sayılı Kanunla 193 sayılı Kanunun 61. maddesinde yapılan düzenleme ile karşılıklı sonlandırma sözleşmesi ve ikale sözleşmesi gibi sözleşmeler kapsamında ödenen tazminatlar, iş sonu tazminatları, iş güvencesi tazminatları gibi çeşitli adlar altında yapılan ödemeler ve yardımların ücret kapsamında olduğuna, 25.maddesinde yapılan düzenleme ile de bu ödemelerde istisna uygulamasının nasıl olacağına açıklık kazandırılmıştır. Dolayısıyla 7103 sayılı Kanunun yayımı öncesinde ve sonrasında uygulamada herhangi bir farklılık söz konusu değildir.

Buna göre karşılıklı sonlandırma sözleşmesi veya ikale sözleşmesi kapsamında yapılan ödemeler üzerinden kesilen vergilerin iadesi ile ilgili olarak, vergi dairesi müdürlüklerin ya da mal müdürlüklerine yapılan düzeltme taleplerinin, hizmet erbabının çalıştığı işveren nezdinde;

  1. İlgili aya ilişkin düzenlenmiş ücret bordrosu
  2. İşten ayrılma sözleşmesi (ikale sözleşmesi)
  3. Ödeme belgesi

Vb. belgeler zaman aşımı süresi de dikkate alınarak yapılacak değerlendirilmeler ve hesaplama sonucunda yukarıda açıklanan istisna tutarlarını aşmayan ödemeler üzerinden kesilen gelir vergilerinin hizmet erbabına iadesinin sağlanması, istisnayı aşan kısma isabet eden vergiyle sınırlı olmak üzere düzeltme taleplerinin reddedilmesi gerekmektedir.

Örnekle açıklayalım;

15 yıl süreyle çalıştıktan sonra ikale sözleşmesi ile 01/08/2017 tarihinde işten ayrılan Bayan(H)’ye işvereni tarafından 60.000 TL iş güvencesi tazminatı ödenmiş olup ayrıca kıdem tazminatı ödemesi yapılmamıştır.

Bayan (H) kendisine yapılan iş güvencesi tazminatı ödemesi üzerinden, iş yeri tarafından  yapılan gelir vergisi kesintisinin iadesi istemiyle düzeltme talebinde bulunmuştur.

01/07/2017 tarihi itibariyle belirlenen 657 sayılı kanuna tabi en yüksek Devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenecek azami emekli ikramiyesi tutarı 4.732,48 TL’dir.

Bayan (H)’ye yapılan 60.000 TL’lik ödemenin gelir vergisinden istisna edilecek tutarı aşağıdaki gibi olacaktır.

İş güvencesi tazminat tutarı=60.000,00 TL

Vergiden istisna edilecek tutar (4372,48 X 15=)=70.987,20 TL

Vergiye tabi tutar=0,00 TL

Buna göre Bayan (H)’ye yapılan 60.000 TL’lik iş güvencesi tazminatı ,  657 sayılı kanuna tabi en yüksek Devlet memuruna 15 hizmet yılı için ödenecek azami emekli ikramiyesi tutarının (70.987,20 TL) altında kaldığından, tamamı gelir vergisinden istisna edilecektir.

Dolayısıyla Bayan (H)’nin müracaatı üzerine, işveren tarafından bu ödemeler üzerinden yapılan gelir vergisi kesintisinin hesaplanarak mükellefe iade edilmesi gerekmektedir.

Bir başka örnekle devam edelim.

25 yıl süreyle çalıştıktan sonra ikale sözleşmesiyle 01/05/2015 tarihinde işten ayrılan Bay (M)’ye işvereni tarafından 1475 sayılı Kanun uyarınca, kıdem tazminatı esas ücreti olan 2000 TL üzerinden 50.000 TL kıdem tazminatı ile karşılıklı sonlandırma sözleşmesine (ikale) istinaden 30.000 TL emekliliğe teşvik tazminatı olmak üzere 80.000 TL ödeme yapılmıştır.

Bay (M) kendisine yapılan emekliliğe teşvik tazminatı ödemesi üzerinden işyerince yapılan gelir vergisi kesintisinin iadesi istemiyle düzeltme talebinde bulunmuştur.

01/01/2105 tarihi itibariyle 657 sayılı Kanuna tabi en yüksek Devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenecek azami emekli ikramiyesi tutarı 3.541,37 TL’dir.

Bay (M) ‘ye yapılan 80.000 TL lik ödemenin gelir vergisinden istisna edilecek tutarı aşağıdaki gibi olacaktır.

Kıdem tazminatı tutarı……………………………………………………….. 50.000,00 TL

Emekliliğe teşvik tazminatı tutarı………………………………………..30.000,00 TL

Ödenen toplam tazminat tutarı…………………………………………..80.000,00 TL

Vergiden istisna edilecektutar(3.541,37 X 25=)…………………..88.534,25 TL

Vergiye tabi tutar…………………………………………………………………0,00 TL

Bu durumda Bay(M)’ye yapılan 50.000 TL kıdem tazminatı ile 30.000 TL emekliliğe teşvik tazminatı toplamı olan 80.000TL, 657 sayılı Kanuna tabi en yüksek Devlet memuruna 25 hizmet yılı için ödenecek azami emekli ikramiyesi tutarının (88.534,25 YL) altında kaldığından tamamı gelir vergisinden istisna edilecektir.

Dolayısıyla Bay (M) ‘nin müracaatı üzerine işveren tarafından bu ödemeler üzerinden yapılan gelir vergisi kesintisinin hesaplanarak mükellefe iade edilmesi gerekmektedir.

İhbar Tazminatlarında Durum Nasıldır?

İhbar tazminatları ücret kapsamında değerlendirildiğinden ve bu tazminata ilişkin herhangi bir istisna hükmü bulunmadığından bu ödemeler üzerinden kesilen gelir vergisinin iadesi söz konusu olmayacaktır.

657 sayılı Kanunun 4/B ve mülga 4/C maddeleri kapsamında çalışan personele ödenen iş sonu tazminatlarında istisna uygulaması nasıldır?

657 sayılı Kanunun 4/B ve mülga 4/C” maddeleri kapsamında çalışan personele ödenen iş sonu tazminatlarına ilişkin istisna uygulaması ile ilgili açıklamalar 303 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yapılmış olup söz konusu Tebliğin 12. maddelerinde ise ret ve iadeye ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.

Sonuç olarak;

Kıdem Tazminatında Vergi İadesi Nasıl Yapılıyor başlıklı yazımızı burada sonlandırıyoruz. Elbette vergi iadeleri ile ilgili güncel gelişmeler oldukça sizleri bilgilendireceğiz. Dileyenler için Kıdem Tazminatında Vergi İadesi Nasıl Yapılıyor başlığı ile  basında yer alan bir haberi de burada sizlerle paylaştık. Gündemin sıcak olması sebebiyle Kıdem tazminatında vergi iadesi nasıl yapılıyor başlıklı yazımız ile ilgili sorularınızı bizlere ulaştırabilirsiniz.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here