Kamu harcaması nedir?

0
375

Kamu harcamaları, kamu kurum ve kuruluşlarının kamu hizmeti sunmak amacıyla yapmış olduğu harcamalardır.

Kamu harcamaları başlıklı bu yazımızda kamu harcamalarının sınıflandırılması nelerdir ve kamu harcamalarına dair görüşleri öğrenmeye çalışacağız. Öncelikle kamu harcaması kavramını geniş ve dar anlamda ne ifade ettiğine bakalım.

Dar anlamda Kamu Harcaması:  Merkezi devlet örgütünün yaptığı harcamalardır. Merkezi devlet örgütü bütçeleri, I- II-III no’lu cetvellerdir. 5018 sayılı kanuna göre vergi harcamaları da dar anlamda kamu harcamasıdır.

Geniş Anlamda Kamu Harcaması: Merkezi devlet örgütünün yanında yerel yönetimler, kamu iktisadi kuruluşları, sosyal güvenlik kurumu harcamaları ile beraber vergi muafiyet ve istisnalarını da kapsamaktadır.

Kamu Harcamalarının ögeleri nelerdir?

Kamu harcamalarını diğer harcama türlerinden ayıran hususlarla devam edelim. Öncelikle kamu harcamaları kamu tarafından yerine getirilen hizmetlerden doğan harcamalardır. Bu harcamalar toplumsal ihtiyaçları karşılamak amacıyla yapılır. Çerçevesini anayasa, kanun veya yönetmeliklerden alır. Son olarak kamu harcamaları mutlaka parasal olmak durumundadır.

Klasik maliyeciler ve modern maliyeciler kamu harcamaları için bir noktada farklı düşünmektedir. Klasik maliyeciler tarafsızlık ilkesi gereği, kamu harcamaları ile sosyal ve ekonomik hayata müdahaleye karşı çıkmaktadırlar. Modern maliyeciler ise gerektiği takdirde kamu harcamaları ile ekonomik ve sosyal hayata müdahale edilebileceğini söylemişlerdir.

Modern maliyeciler şu şartlarda kamu harcamalarının kısıtlanabileceğini söylemişlerdir:

  • İdari nitelikteki harcamalar sonunda devletin idaresinde verimlilik oluşmuyorsa bu harcamalar kısıtlanmalıdır.
  • Transfer harcamaları ekonomik kaynakların kullanımını verimli sektörlerden verimsiz sektörlere kaydırıyorsa bu harcamalar kısılmalıdır.
  • Özel sektör tarafından daha verimli yürütülebilecek olan devlet faaliyetleri özel sektöre bırakılmalıdır. Bu faaliyetlerden doğan tasarruflar daha verimli ekonomik sahalarda kullanılmalıdır.

Evrensel bir kamu harcaması tanımı yapılabilir mi?

Kamu harcamaları ülkeler için farklılık göstermektedir. Bu sebeple kamu harcamaları için evrensel bir tanım veya bir sınır konulamaz. Peki, bu sebepler nelerdir?

  • Ülkeler gelişmişlik düzeylerine göre devletlere farklı bakış açısına sahiptir ve devlete yüklenen sorumluluklar farklılaşmaktadır.
  • Toplumların vergi konusundaki alışkanlık ve tepkileri farklıdır
  • Ülkelerin savaş, deprem gibi karşılaştıkları olağanüstü sebepler.

Kamu harcamalarında verimlilik nasıl arttırılır?

  • Kamu harcamaları kamu personelleri tarafından yapıldığı için kamu çalışanlarına tasarruf bilinci aşılanmalı.
  • Kamuda interaktif sisteme geçilerek kırtasiyecilik azaltılmalı.
  • Kamu görevlileri denetlenmeli.
  • Harcama yapılırken idarenin tarafsızlık ilkesine uyulmalıdır.

İlerleyen yazılarımızda kamu harcamalarının sınıflandırılmasını ve kamu harcamaları artış nedenlerini sitemizde bulabileceksiniz.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here