Gayrimenkul Alım Satım Vergisi

0
220
Gayrimenkul Alım Satım Vergisi

Pratik vergi olarak her gün farklı konularda vatandaşlarımıza bilgilendirmeye ve vergiye gönüllü katılımı teşvik etmek amacıyla yazmaya devam ediyoruz. Bugün ülkemiz ekonomisinde lokomotif vazifesi gören emlak sektöründeki bazı hususları ele alacağız. Gayrimenkul alım satım vergisi başlıklı yazımızla siz değerli okuyucularımızın merak ettiği soruları cevaplandırmaya çalışacağız.

Gayrimenkul Alım Satımında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Birçok vatandaşımız ev, arsa, tarla, bina vb. gibi gayrimenkul alımı ya da satımı için bu konularla hemhal olmuştur. Ancak alım-satım yapılırken tabir-i caizse bir göz de bu alışverişi izlemektedir. Maliye Bakanlığı’mız özellikle gayrimenkulün alımında kredi kullanıldıysa çapraz sorgulamayla kaçağı tespit edebiliyor. Gayrimenkul alım satım vergisi başlıklı yazımıza geçmeden önce önemli bir hususa değinelim. Gayrimenkul alım satım işlemlerinde tapu harcı ödenmektedir. Bu harç yanlış ödendiği takdirde hem alıcı hem satıcı vergi ziyaı cezasıyla karşılaşmaktadır.

Peki tapu harcı hangi bedel üzerinden ödenmelidir? Gayrimenkul alımında vergilendirme nasıl olur? Vergiyi satıcı mı öder? 2019 Tapu Harcı Nasıl Hesaplanır?

Gayrimenkul Alım Satımında Tapu Harcı

Gayrimenkul alım satım işlemlerinde tapu harcı, beyan edilen gerçek alım satım bedeli üzerinden ödenmelidir. Tapuda yapılan işlemden sonra, beyan edilen alım satım bedelinin gerçek durumu yansıtmadığının veya emlak vergisi değerinden daha düşük bir bedel üzerinden harç ödendiğinin tespit edilmesi halinde, eksik ödenen harç %25 vergi ziyaı cezası ile birlikte alıcı ve satıcıdan alınacaktır.

Bu önemli hususa da değindikten sonra artık Gayrimenkul Alım Satım Vergisi başlıklı yazımıza geçebiliriz. Yazımıza ticari kazancın tanımıyla başlayalım.

Ticari kazanç Nedir?

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 37. maddesinin birinci fıkrasında, her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançların ticari kazanç olduğu belirtilmiştir. Aynı fıkranın dört numaralı bendinde ise, gayrimenkullerin alım, satım ve inşa işleriyle devamlı olarak uğraşanların bu işlerinden elde ettikleri kazancın ticari kazanç sayılacağı hükme bağlanmıştır.

Ticari kazancı tanımladıktan sonra şimdi de konumuza binaen değer artış kazancı ne demekmiş ona bir bakalım.

Değer Artış Kazancı Nedir?

Yine aynı Kanunun Mükerrer 80. maddesinde; “Aşağıda yazılı mal ve hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer artışı kazançlarıdır.

  1. (5281 sayılı Kanunun 27. maddesiyle 01.01.2006 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere değişen bent. Yürürlük; 01.01.2006) İvazsız olarak iktisap edilenler ile tam mükellef kurumlara ait olan ve iki yıldan fazla süreyle elde tutulan hisse senetleri hariç, menkul kıymetlerin veya diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar.
  2. maddenin birinci fıkrasının (5) numaralı bendinde yazılı hakların (ihtira beratları hariç) elden çıkarılmasından doğan kazançlar.
  3. Telif haklarının ve ihtira beratlarının müellifleri, mucitleri ve bunların kanunî mirasçıları dışında kalan kimseler tarafından elden çıkarılmasından doğan kazançlar.
  4. Ortaklık haklarının veya hisselerinin elden çıkarılmasından doğan kazançlar.
  5. Faaliyeti durdurulan bir işletmenin kısmen veya tamamen elden çıkarılmasından doğan kazançlar.
  6. İktisap şekli ne olursa olsun (ivazsız olarak iktisap edilenler hariç) 70 maddenin birinci fıkrasının (1), (2), (4) ve (7) numaralı bentlerinde yazılı mal (gerçek usulde vergiye tâbi çiftçilerin ziraî istihsalde kullandıkları gayrimenkuller dahil) ve hakların, iktisap tarihinden başlayarak beş yıl içinde elden çıkarılmasından doğan kazançlar (Kooperatiflerin ortaklarına bu sıfatları dolayısıyla tahsis ettikleri gayrimenkulleri tahsis tarihinde ortak tarafından satın alınmış sayılır.).

Son maddede geçen “elden çıkarma” deyimi, yukarıda yazılı mal ve hakların satılması, bir ivaz karşılığında devir ve temliki, trampa edilmesi, takası, kamulaştırılması, devletleştirilmesi, ticaret şirketlerine sermaye olarak konulmasını ifade eder.

Değer Artış Kazanç İstisnası Tutarı 2019

Bir takvim yılında elde edilen değer artışı kazancının, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından sağlananlar hariç, 305 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 1.1.2019 tarihinden itibaren 14.800 Türk Lirası gelir vergisinden müstesnadır.” hükmü yer almıştır.

Ticari Kazancın Belirlenmesi

Genel olarak ticari faaliyet, bir tür emek-sermaye organizasyonuna dayanmaktadır. Bir faaliyetin “ticari faaliyet” sayılabilmesi için, kazanç sağlama niyet ve kastı gerekmemekle birlikte faaliyeti icra eden organizasyonun bütün unsurlarıyla birlikte değerlendirildiğinde kazanç sağlama potansiyeline sahip olması gerektiği ortaya çıkmaktadır.

Bu kapsamda gayrimenkullerin;

a) İktisap (tapuda tescili veya fiilen teslim) tarihinden itibaren beş yıl içerisinde bir defada aynı kişiye satılması (topluca elden çıkarılması) durumunda, gayrimenkullerin satışından elde edilen toplam bedele, ilgili yılda geçerli olan istisna tutarı bir kez uygulandıktan sonra bakiye kazancın, değer artışı kazancı olarak vergilendirilmesi gerekir.

b) Birden fazla gayrimenkul satıldıysa;

  • Aynı kişiye farklı tarihlerde
  • Farklı kişilere aynı tarihte
  • Birbirini izleyen yıllarda
  • Bir kısmının teslim alınan takvim yılı içinde toplu olarak, diğer kısmının ise takip eden takvim yılı içinde yine toplu olarak satılması da, devamlı olarak gayrimenkul alım-satım işiyle uğraşıldığına karine teşkil edeceğinden elde edilen kazancın, ticari kazanç olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu açıklamalar ışığında sahibi bulunduğumuz gayrimenkulleri satarken hangi türde vergilendirileceğimizi tayin edebiliriz. Peki bu neden önemlidir? Şöyle ki ileride vergiye tabi olma bakımından Maliye Bakanlığı ile sorun yaşamamak ve fazladan vergi ödememek için önem arz etmektedir. Ev, arsa, tarla, bina vb. gibi gayrimenkul alımına ya da satımına taraf olan vatandaşlarımızın muhakkak bu hususlara dikkat etmesi gerekmektedir.

Gayrimenkul Alım Satım Vergisi başlıklı yazımızı burada sonlandırırken sizlerin de soru, görüş ya da önerileri olursa bizlerle irtibata geçebileceğini hatırlatırız.

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here