Çalışan Kadınlara Kreş Yardımı

0
97
Çalışan Kadınlara Kreş Yardımı

Kadınların toplumdaki ve çalışma hayatındaki yeri ülkemizde her zaman gündemdeki yerini korumuştur. Hükümetin son yıllarda attığı ciddi adımlarla bu sorun minimize edilmeye çalışılmıştır. Anayasa’nın 10. maddesinde 2004 ve 2010 yıllarında yapılan değişiklik bu konu kapsamındadır. Bu değişiklikler ile yetki ve karar alma mekanizmalarında kadın-erkek eşitliğinin sağlanması da dahil kadınlara pozitif ayrımcılık uygulamalarının önü açılmıştır. Çalışan kadınların en önemli sorunlarından biri olan kreş ve gündüz bakımevi sorunu hükümetin teşvik politikalarıyla hafifletilmiştir. Şimdi Çalışan Kadınlara Kreş Yardımı başlıklı yazımızı detaylandırmaya başlayalım. Peki yeni değişiklik neler getiriyor? Öyleyse Çalışan Kadınlara Kreş Yardımı başlıklı yazımıza başlayalım.

Yasal düzenleme ve dayanak

MADDE 6 – (1) 7103 sayılı Kanunla, 193 sayılı Kanunun gelir vergisinden istisna edilen ücretleri düzenleyen 23 üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki (16) numaralı bent eklenmiştir.

16. İşverenlerce, kadın hizmet erbabına kreş ve gündüz bakımevi hizmeti verilmek suretiyle sağlanan menfaatler (İşverenlerce bu hizmetlerin verilmediği durumlarda, ödemenin doğrudan bu hizmetleri sağlayan gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerine yapılması şartıyla, her bir çocuk için aylık, asgarî ücretin aylık brüt tutarının %15’ini aşmamak üzere bu istisnadan yararlanılır. Kreş ve gündüz bakımevi hizmetini sağlayanlara yapılan ödemelerin belirlenen istisna tutarını aşan kısmı ile hizmet erbabına bu amaçla nakden yapılan ödemeler ve sağlanan menfaatler ücret olarak vergilendirilir. Bu bentte yer alan %15 oranını, asgarî ücretin aylık brüt tutarının %50’sine kadar artırmaya ve kanuni seviyesine getirmeye Bakanlar Kurulu, bu istisnanın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.).”

İstisnanın kapsamı ve uygulaması

  • Kreş ve gündüz bakımevi hizmetinin işverenlerce iş yerinde verilmesi halinde, bu hizmetten faydalanan kadın hizmet erbabına sağlanan menfaatin tamamı gelir vergisinden istisna olacaktır. Söz konusu hizmetin, işverenin kendisine ait veya kiralamış olduğu diğer yerlerde verilmesi istisna uygulamasına engel teşkil etmeyecektir.
  • İşverenlerce, kreş ve gündüz bakımevi hizmetinin işyerinde verilmediği durumlarda  kadın hizmet erbabının hizmet aldığı gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince işletilen kreş ve gündüz bakım evlerine ödeme yapılmak suretiyle sağlanan menfaatler de istisna kapsamındadır. Kadın hizmet erbabına sağlanan menfaatin ücret istisnasına tabi tutulabilir. Bunun için bu hizmetin gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince işletilen kreş ve gündüz bakım evlerinden alınması, ödemenin hizmet erbabına değil doğrudan bu hizmeti sağlayan mükelleflere yapılması gerekmektedir. Hizmet erbabına doğrudan yapılan ödemeler ve sağlanan menfaatler ise ücret olarak vergilendirilecektir.

Ayrıca;

  • İşverenlerce, gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince işletilen kreş ve gündüz bakım evlerine ödeme yapıldığı durumlarda, istisnadan yararlanılacak tutar her bir çocuk için asgarî ücretin aylık brüt tutarının %15’ini aşmayacaktır. Sağlanan menfaatin asgari ücretin aylık brüt tutarının %15’ini aşması halinde, aşan kısım ücret olarak vergilendirilecektir. %15 oranını, asgarî ücretin aylık brüt tutarının %50’sine kadar artırmaya ve kanuni seviyesine getirmeye Bakanlar Kuruluna yetki verilmiştir. 5/5/2018 tarihli ve 30412 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2018/11674 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile %15 oranı, bu tarihten itibaren asgari ücretin brüt tutarının %50’si olarak belirlenmiştir.
  • İşverenlerce, kadın hizmet erbabı adına doğrudan kreş ve gündüz bakımevi işleten mükelleflere yapılan ödemelerin belli bir dönem için toplu olarak yapılması durumunda, her bir aya isabet eden tutar, ilgili ay ücret matrahı ile ilişkilendirilerek istisna uygulanacaktır.

Devam edelim;

  • Gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince, işveren tarafından ödenen tutar da dahil olmak üzere, kreş ve gündüz bakımevi hizmeti karşılığı olarak faturanın hizmet erbabı adına düzenlenmesi gerekmektedir. İşverenlerin bu kapsamda yaptığı ödemelere ilişkin belgeleri 213 sayılı Kanunda öngörülen süre boyunca saklamaları zorunludur.
  • Kadın hizmet erbabına, 193 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (16) numaralı bendi kapsamında sağlanan menfaat ve yapılan ödemelere ilişkin tutarların, asıl ücret ile birlikte ücret bordrosunda gösterilmesi gerekmektedir.
Çalışan Kadınlara Kreş Yardımı başlıklı yazımızı örneklerle pekiştirelim.
  • Örnek 1:

(C) A.Ş., çalıştırdığı hizmet erbabına işyerinde kreş hizmeti vermektedir. İşyerinde 30 hizmet erbabı çalışmaktadır. Hizmet erbabından 20’si kreş hizmetinden yararlanmaktadır. Kreş hizmetinden yararlanan hizmet erbabının 15’i kadın, 5’i erkektir. Bu durumda kreş hizmetinden yararlanan 15 kadın hizmet erbabı için sağlanan menfaatin tamamı istisna kapsamında olacaktır. Erkek hizmet erbabı yönünden ise söz konusu menfaat ücret olarak vergilendirilecektir.

  • Örnek 2:

(D) Ltd. Şti. ile asgari ücretle çalışan hizmet erbabı Nida Hanım arasında düzenlenen bireysel iş sözleşmesinde, Nida Hanım’ın asıl ücretine ilave olarak 500 TL kreş yardımı ödeneceği öngörülmüştür. (D) Ltd. Şti., Nida Hanım’ın bir çocuğu için hizmet aldığı kreş işletmesine, kreş yardımı olarak aylık 500 TL ödemeye başlamıştır. Bireysel iş sözleşmesine istinaden asıl ücretine ilave olarak Nida Hanım için kreşe yapılan aylık 500 TL ödeme, asgari ücretin brüt tutarının %50’si olan (2.029,50x%50=) 1.014,75 TL’yi aşmadığından, gelir vergisinden istisna edilecektir.

  • Örnek 3:

Ayşenur Hanım’ın  işyerinde kreş hizmeti vermeyen (E) Ltd. Şti., 5.000 TL brüt ücretle hizmet erbabı olarak çalışmaktadır. Bir çocuğu için hizmet aldığı kreş işletmesine kreş yardımı olarak bireysel iş sözleşmesine istinaden aylık 1.200 TL ödemektedir. Asıl ücretine ilave olarak Ayşenur Hanım için kreş yardımı kapsamında yapılan aylık 1.200 TL’lik ödemenin, asgari ücretin brüt tutarının %50’si olan (2.029,50x%50=) 1.014,75 TL’lik kısmı gelir vergisinden istisna edilecektir. İstisnayı aşan tutar olan (1.200-1.014,75=) 185,25 TL ise ücret olarak vergilendirilecektir.

Bu örneklerden sonra yazımıza devam edelim.
  • İşverenlerce, ilgili Kanunlar, toplu iş sözleşmeleri veya bireysel iş sözleşmelerine istinaden hizmet erbabına, asıl ücretine ilave olarak bazı ödemeler yapılabilmektedir. Böylece  menfaatler sağlanabilmektedir. Yapılan bu tarz ödeme ve sağlanan menfaatler, 193 sayılı Kanun uygulamasında ücret kapsamında değerlendirilmektedir.
  • 193 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (16) numaralı bendinde yer alan istisna düzenlemesinin kapsamı; işverenlerce, ilgili Kanunlar, toplu iş sözleşmeleri veya bireysel iş sözleşmelerine istinaden, kadın hizmet erbabına işyerinde kreş ve gündüz bakımevi hizmeti verilmesi veya bu hizmetlerin verilmediği durumlarda, bu hizmetleri sağlayan gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerine doğrudan ödeme yapılması suretiyle, kadın hizmet erbabının asıl ücretine ek olarak sağlanan menfaatlerin gelir vergisinden istisna edilmesidir.
Sonuç olarak;

Bu kapsamda, istisnadan faydalanılması için kadın hizmet erbabına sağlanan menfaatin, ilgili Kanunlar, toplu iş sözleşmeleri veya bireysel iş sözleşmelerine dayanarak ödenen asıl ücrete ilave olarak sağlanması şarttır. Kadın hizmet erbabının asıl ücretinin bir kısmının kreş ve gündüz bakımevi hizmeti ödemesi gibi değerlendirilmek suretiyle anılan istisnaya konu edilmesi mümkün değildir.

  • Örnek 4: Serap Hanım İşveren Volkan Bey’e bağlı olarak 4.000 TL ücretle çalışmaktadır. Bir çocuğu için kreş işletmesine aylık 1.000 TL kreş ücreti ödemektedir. Serap Hanım’ın talebi üzerine, kreş işletmesine ödemiş olduğu 1.000 TL kreş ücreti, işvereni tarafından ücretinden kesilmek suretiyle ödenmeye başlanmıştır.Volkan Bey, Serap Hanım’ın asıl ücretinden keserek kreş işletmesine ödediği 1.000 TL ile sadece ödemeye aracılık ettiği, Serap Hanım’ın almış olduğu asıl ücretine ilave bir menfaat sağlamamaktadır. Bu nedenle ödeme dolayısıyla 193 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (16) numaralı bendi kapsamında gelir vergisi istisnasından faydalanılması söz konusu olmayacaktır.
Bu örnekleri de verdikten sonra Çalışan Kadınlara Kreş Yardımı başlıklı yazımızı burada sonlandırıyoruz. Sizlerin de soru, görüş ve önerileri olursa bizimle iletişime geçebileceğinizi hatırlatırız. Ayrıca bizleri sosyal medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz. Yazılarınızla sitemize katkıda bulunabileceğinizi de hatırlatmak isteriz. Diğer yazılarımızda görüşmek üzere.

Sevgi ve Saygılarımla

İsmail Akın

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here