Asimetrik Bilgi Nedir?

0
203

Kamu Harcamalarına Dair Yaklaşımlardan sonra maliye rehberi yazılarımıza Asimetrik Bilgi Nedir başlığı ile devam ediyoruz. Kamu Harcamalarına Dair Yaklaşımlar başlıklı yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.

Tam rekabet piyasasının başlıca özelliklerinden biri alıcı ve satıcıların tam bilgiye sahip olmasıdır. Piyasa aktörlerinden birinin diğerine göre daha fazla bilgiye sahip olduğu durumlarda ise asimetrik bilgi oluşur. Bu sebeple asimetrik bilgi bir tür piyasa başarısızlığıdır. Peki Asimetri Bilgi Nedir?

Asimetrik Bilgi Nedir? Başlıklı bu yazımızda asimetrik bilginin tanımını yapacağız. Ardından hangi iktisatçıların bu konuda çalıştığına değineceğiz. Son olaraksa yazımızda asimetrik bilgi örneklerine yer vereceğiz.

Konumuza başlamadan önce Mahfi Eğilmez’in asimetrik bilgiye dair kısa sesli notunu buradan dinleyebilirsiniz.

İlgili yazıyı dinleyebildiyseniz, asimetrik bilginin aktörler arasındaki bilgi hâkimiyeti farkından meydana geldiğini öğrenmiş olacaksınız. Örnek mi? Bir sigorta şirketinin sağlık sigortası yapma durumunda, vatandaşın hangi hastalıklara yakalanacağına dair bilgisi kıt olduğu için burada bir asimetrik bilgi vardır. Mahfi Eğilmez’in örneğine değinecek olursak, bir iktisatçı ekonomi hakkında iktisatçı olmayan birinden daha fazla bilgiye sahiptir. Bu iki kişi arasında paranın değerlendirilmesinde asimetrik bilgi oluşur. Asimetrik Bilgi Nedir? Bu sorunun en kısa cevabı bazılarının ötekilere göre daha fazla bilgi sahibi olduğu durumdur şeklinde cevaplayabiliriz.

Bir köşe yazı ile ara verelim;

2008 yılında  Mahfi Eğilmez Adalet ve Kalkınma Partisinin kapatılması davasına farklı bir yorum getirmiştir. Asimetrik Bilgi örnekleriyle beslediği bu yazıya  buradan ulaşabilirsiniz.

Asimetrik Bilgi ilk kez Akerlof tarafından incelenmiştir. Bu çalışmasının adı ikinci el piyasası daha bilinen adıyla ise Limon Piyasasıdır.  Daha sonraları ise J. Stiglitz – ki kendisi Nobel ödüllü bir iktisatçıdır- piyasa başarısızlıklarına eksik piyasaları ve konumuzun başlığı olan asimetrik bilgiyi de eklemiştir.

Asimetrik bilginin piyasa aktörleri arasındaki bilgi eksikliğinden oluştuğunu söylemiştik. Peki, Asimetrik Bilginin yol açtığı sorunlar nelerdir?

Yeni bir başlığa geçmeden önce homo economicus ile şekillenen tam rekabet piyasasının hayali bir piyasa olduğunu ve gerçek hayatta karşılığının olmadığını belirtmek isterim. Yani tam rekabet piyasası bizim notlarımızda gördüğümüzden ibaret. Yine belirtmek isterim ki bir tür piyasa başarısızlığı kabul edilen asimetrik bilgi ise hepimizin karşılaştığı bir durumdur. Yani normal bir durumdur.

Öyleyse devam edelim.

Asimetrik Bilginin Yol Açtığı Sorunlar;

  • Ahlaki tehlike; Piyasada bir aktörün fazla bilgiye sahip olması, kullandığı konumu gayri ahlaki bir biçimde kullanmasına yol açabilir. Nasıl mı? Sabit kur sisteminde Merkez bankası başkanının ilan edilecek devalüasyonu yakınlarına haber vermesi gibi. Maalesef ülkemizde de bu tür bir ahlaki tehlike örneğiyle karşılaşılmıştır. Okuyucularımız kısa bir araştırma ile bu vakanın kahramanlarına ulaşabilecektir.
  • Ters Seçim; Hepimizin başına gelmiştir. Reklamda, gazetede gördüğümüz bir ürün bize tanıtılandan daha kalitesizdir. Biz ise ürünün reklamına aldanmışızdır. Bu durumun altında da asimetrik bilgi yatmaktadır. Bize ürünleri nasıl pazarlayabileceğini bilen aktörler reklamlarla bize kötü mallarını satabilmektedir.
  • Asil- vekil; Bu sözü duymuşsunuzdur; vekil asilin yetkilerine haizdir. En az asil kadar yetkiye sahip vekil bu durumu kötüye kullanırsa asimetrik bilgi olur. En basit haliyle asil – vekil sorunu seçilen vekilin asilin haberi olmadan kendi menfaatine iş yapmasıdır diyebiliriz.

Asimetrik Bilgi Nedir ? Sorusunu cevapladığımız yazımız burada son bulmaktadır. Bir tür Asimetrik Bilgi örneği olan Limon Piyasası yazısını ileriki zamanlarda sitemizde bulabileceksiniz. Şimdilik bir kaç cümle ile bahsedecek olursak.

Limon Piyasası Nedir?

Asimetrik Bilgi literatüre Limon Piyasası çalışması ile girmiştir. Bu çalışmayı ise Akerlof yapmıştır.

Asimetrik Bilgi Nedir konusuyla ilgili sorularınızı ve önerilerinizi bizlere ulaştırabilirsiniz. Son olarak bir soru sorarak konuyu sonlandırmak istiyorum. Bir köprü projesinin güzergâhını bilen milletvekilinin o güzergahtan arsa-arazi satın alması asimetrik bilgi midir? Neden?

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here